Pogoda w Turcji w maju - temperatura, opady, czy warto jechać?

Maj to jeden z najlepszych miesięcy na urlop w Turcji.

Pogoda w maju w skrócie

Temperatura w dzień
23°C
Temperatura w nocy
12°C
Temperatura morza
18°C
Długość dnia
14h18min
Szansa na deszcz
40%
Dni z burzą
22%
Parne dni
7%

Ogólny obraz pogody w kraju. Warunki w miastach i regionach mogą się różnić.

TWÓJ URLOP · MAJ

Tydzień urlopu w Turcji w maju - temperatura i deszcz

Porównaj miasta i sprawdź, ile dni wyjazdu zwykle mieściło się w wybranym zakresie temperatur, z opadem poniżej 1 mm.

DANE HISTORYCZNENASA POWER1981-2025
Gdzie chcesz jechać?
Jak daleko zajrzeć w historię?
Jaka pogoda najbardziej Ci odpowiada?

Ankara w maju - tydzień na zwiedzanie

1981-2025

Temperatura maksymalna 18-28°COpad dobowy poniżej 1 mm

Dni pasujące do Twoich planów
3,7 / 7 dni

Średnio w tygodniu · typowo 2-5 dni

Przynajmniej 5 takich dni
36%

historycznych tygodni

Cały tydzień spełnia warunki
6%

historycznych tygodni

Ile takich dni trafiało się w tygodniu?

Wysokość słupka to odsetek historycznych tygodni.

5-7 dni spełniających warunki

Kiedy jechać? Porównaj miesiące

średnio dni na zwiedzanie / tydzień

Najwięcej dni spełniających wybrane warunki wypadało we wrześniu - średnio 4,2 z 7 dni.

Gdzie w Turcji najwięcej takich dni w maju?

Wśród 10 porównywanych miast i regionów, dla wybranych warunków.

Ankara · 1981-2025

Upalne dni i ciepłe noce w maju

Czy podczas upału temperatura spada poniżej 20°C?

0%upalnych dób z minimum ≥20°C
0%tygodni z co najmniej 3 ciepłymi nocami*

W 0% upalnych dób temperatura nie spadała poniżej 20°C nawet w najchłodniejszym momencie. Porównanie obejmuje 17 dni z maksimum co najmniej 30°C.

Najniższa temperatura w upalne doby

poniżej 18°C100%
od 18 do poniżej 20°C0%
co najmniej 20°C0%

* Ciepłą noc opisuje tu dobowe minimum ≥20°C. Porównujemy maksimum i minimum tej samej doby; nie wyodrębniamy nocy następującej po konkretnym upalnym dniu.

Ankara · tydzień wyjazdu

Jak bardzo temperatura zmienia się w ciągu tygodnia?

Nie tylko pogoda w dzień - sprawdź też chłodniejsze godziny.

Najchłodniejsza pora doby0,7-6,7°Cminimum tygodnia · typowy zakres
Najcieplejszy dzień21-27,1°Cmaksimum tygodnia · typowy zakres
7,4°Ctypowa różnica między najcieplejszym a najchłodniejszym dniem tygodnia

Jak często przychodzi ochłodzenie z dnia na dzień?

36%tygodni ze spadkiem temperatury maksymalnej o co najmniej 5°C z dnia na dzień

Warstwa na chłodniejszy dzień może się przydać. Wyraźne ochłodzenia pojawiały się w istotnej części historycznych tygodni.

Zakresy to 20.-80. percentyl minimów i maksimów całych tygodni, a nie granice prognozy. Ochłodzenie liczymy między kolejnymi dniami, bez porównywania dnia z nocą.

Porównaj wszystkie miejsca: tydzień urlopu w maju
18-28°C i opad poniżej 1 mm · 1981-2025. Częstość w historycznych tygodniach.
MiejsceŚrednio pasujących dniCo najmniej 5 dniPełne 7 dni
Ankara3,7 / 736%6%
Stambuł4,5 / 755%19%
Antalya4,2 / 748%12%
Konya4 / 743%8%
Eskişehir3,7 / 737%7%
Samsun2,5 / 719%3%
Gaziantep3,4 / 733%5%
Bursa3,7 / 740%10%
Kayseri3,4 / 735%8%
Diyarbakır3 / 721%3%
Skąd pochodzą wyniki i co dokładnie oznaczają?

Analiza obejmuje 1125 kompletnych okresów 7-dniowych z 45 lat (1981-2025) dla lokalizacji Ankara. Uwzględniono wszystkie możliwe daty rozpoczęcia, jeśli cały tydzień mieścił się w maju. Sąsiednie okresy nachodzą na siebie, nie są niezależnymi próbami.

Każdy dzień musi równocześnie spełniać oba warunki: dzienna temperatura maksymalna od 18 do 28°C włącznie i dobowy opad poniżej 1 mm. Taki próg opadu dopuszcza śladowe opady; nie oznacza gwarancji zupełnie bezdeszczowego dnia. Typowy zakres to 20.-80. percentyl liczby pasujących dni w tygodniu. Zestawienie przyczyn liczy każdy dzień kalendarzowy tylko raz; kategorie mogą się nakładać (np. gorący i deszczowy dzień). Ranking obejmuje 10 miast i regionów dostępnych w tym porównaniu.

Źródło: NASA POWER, dzienne dane siatkowe MERRA-2 dla punktu przypisanego do lokalizacji, nie pomiary ze stacji miejskiej ani średnia dla całego kraju. To częstość warunków w przeszłości, nie prognoza ani ocena jej sprawdzalności. Porównanie nie uwzględnia zachmurzenia, wiatru, wilgotności, temperatury morza ani zmian pogody w ciągu doby. Nie ocenia bezpieczeństwa aktywności na zewnątrz. Pogodę na konkretny wyjazd sprawdź w aktualnej prognozie.

Kompletność danych: 1125 z 1125 możliwych okresów. Niepełne tygodnie są pomijane.

Częstość historyczna, nie prognoza na konkretny termin. Dane dla wybranego miasta lub regionu.

Turcja - maj na tle roku - klimat w ciągu roku

Jaka temperatura jest w Turcji w maju?

Dni są ciepłe i komfortowe - średnio około 23°C. W nocy temperatura wynosi około 12°C.

Czy w Turcji pada w maju?

Trzeba liczyć się z przelotnymi opadami - szansa na deszczowy dzień to około 40%. Do tego dość często pojawiają się burze (ok. 22% dni).

Czy maj to dobry czas na urlop w Turcji?

Zdecydowanie tak, to bardzo dobry termin na urlop w Turcji. Najcieplej w Turcji jest w lipcu, gdy termometry pokazują średnio około 31°C.
Najczęściej polecane miesiące na urlop w Turcji: marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad.
Historia pogody 1981-2025

Pogoda w Turcji w maju w latach 1981-2025

NASA POWER

W latach 2016-2025 średnia temperatura w dzień wynosiła 22,1°C i była o 1,3°C wyższa niż w latach 1981-1990. Najcieplejszy był 2007 (25,1°C), a najchłodniejszy 1986 (18,5°C).

Różnice między latami

Jak podobna jest pogoda w maju w kolejnych latach?

W 53% porównywanych lat temperatura i liczba dni z opadem były zbliżone do typowych dla tego miesiąca.

Za podobny przebieg uznajemy różnicę średniej temperatury maksymalnej do 2°C i liczby dni z opadem do 3 dni względem mediany z lat 1991-2020. To porównanie historyczne, nie trafność prognozy.
53%lat z podobnym przebiegiem
Typowa średnia w dzień20,4°C–22,6°C
Typowa liczba dni z opadem4–10 dni

Temperatura w dzień w maju - rok po roku

Średnia temperatura maksymalna miesiąca. Zobacz różnice między latami i długoterminowy trend.

45 lat danych
Najchłodniejszy miesiąc18,5°C 1986
Najcieplejszy miesiąc25,1°C 2007
Ostatni rok w danych23°C 2025
18°19°20°21°22°23°24°25°26° 1981: 18,7°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1982: 19,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1983: 21,1°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1984: 21,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1985: 23,1°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1986: 18,5°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1987: 20,5°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1988: 21,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1989: 22,1°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1990: 20,5°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1991: 19,7°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1992: 20,4°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1993: 18,8°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1994: 22,7°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1995: 21,8°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1996: 22,6°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1997: 22,1°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1998: 19,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1999: 22,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2000: 20,2°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2001: 20,4°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2002: 20,2°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2003: 23,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2004: 20,5°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2005: 21,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2006: 21,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2007: 25,1°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2008: 20,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2009: 20,8°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2010: 22,6°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2011: 19°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2012: 20,8°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2013: 23,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2014: 22,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2015: 22°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2016: 20,8°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2017: 20,7°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2018: 22,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2019: 23,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2020: 22,2°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2021: 24,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2022: 21,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2023: 20,4°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2024: 21°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2025: 23°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca 1986: 18,5°C2007: 25,1°C2025: 23°C 198119902000201020202025 18°19°20°21°22°23°24°25°26° 1981: 18,7°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1982: 19,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1983: 21,1°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1984: 21,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1985: 23,1°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1986: 18,5°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1987: 20,5°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1988: 21,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1989: 22,1°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1990: 20,5°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1991: 19,7°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1992: 20,4°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1993: 18,8°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1994: 22,7°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1995: 21,8°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1996: 22,6°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1997: 22,1°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1998: 19,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca1999: 22,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2000: 20,2°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2001: 20,4°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2002: 20,2°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2003: 23,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2004: 20,5°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2005: 21,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2006: 21,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2007: 25,1°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2008: 20,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2009: 20,8°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2010: 22,6°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2011: 19°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2012: 20,8°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2013: 23,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2014: 22,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2015: 22°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2016: 20,8°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2017: 20,7°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2018: 22,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2019: 23,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2020: 22,2°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2021: 24,3°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2022: 21,9°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2023: 20,4°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2024: 21°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca2025: 23°C - średnia temperatura maksymalna miesiąca 1986: 18,5°C2007: 25,1°C2025: 23°C 198120002025
Średnia w danym rokuŚrednia 5-letniaPunkt odniesienia 1991-2020: 21,5°C

Błękitne tło: typowy zakres średnich miesięcznych z lat 1991-2020 (20.-80. percentyl). Grubsza linia: średnia z pięciu kolejnych lat. Wyróżnione wartości dotyczą całego miesiąca, nie rekordowej temperatury jednego dnia.

Zobacz temperatury dla wszystkich lat
RokŚrednia w dzieńŚrednia 5-letnia
198118,7°C-
198219,9°C-
198321,1°C-
198421,9°C-
198523,1°C20,9°C
198618,5°C20,9°C
198720,5°C21°C
198821,3°C21,1°C
198922,1°C21,1°C
199020,5°C20,6°C
199119,7°C20,8°C
199220,4°C20,8°C
199318,8°C20,3°C
199422,7°C20,4°C
199521,8°C20,7°C
199622,6°C21,3°C
199722,1°C21,6°C
199819,9°C21,8°C
199922,3°C21,7°C
200020,2°C21,4°C
200120,4°C21°C
200220,2°C20,6°C
200323,3°C21,3°C
200420,5°C20,9°C
200521,3°C21,1°C
200621,3°C21,3°C
200725,1°C22,3°C
200820,9°C21,8°C
200920,8°C21,9°C
201022,6°C22,1°C
201119°C21,7°C
201220,8°C20,8°C
201323,9°C21,4°C
201422,3°C21,7°C
201522°C21,6°C
201620,8°C22°C
201720,7°C21,9°C
201822,9°C21,7°C
201923,3°C21,9°C
202022,2°C22°C
202124,3°C22,7°C
202221,9°C22,9°C
202320,4°C22,4°C
202421°C22°C
202523°C22,1°C

Jak zmieniła się pogoda w maju od lat 80.?

Porównanie średnich z lat 1981-1990 oraz 2016-2025 pokazuje, jak zmieniły się temperatury, opady i częstotliwość dłuższych upałów.

W ostatniej dekadzie średnia temperatura w dzień była o 1,3°C wyższa niż w latach 1981-1990.

Temperatura w dzień
1981-199020,8°C2016-202522,1°C
zmiana: +1,3°C
Dni upalne
1981-19900,2 dni2016-20250,8 dni
zmiana: +0,6 dni
Ciepłe noce
1981-19900 dni2016-20250 dni
zmiana: 0 dni
Dni z opadem
1981-19904,9 dni2016-20257,9 dni
zmiana: +3 dni
Lata z falą upałów
1981-19900%2016-202510%
zmiana: +10 p.p.

Jak często maj przynosi upał, mróz i deszcz?

Typowa liczba dni i suma opadów według normy klimatycznej 1991-2020.

Dni ciepłe6 dnimaks. co najmniej 25°C
Dni upalne0 dnimaks. co najmniej 30°C
Noce z mrozem0 dnimin. poniżej 0°C
Ciepłe noce0 dnimin. co najmniej 20°C
Dni z opadem6 dnico najmniej 1 mm
Suma opadów19 mmtypowo w miesiącu

Czy w maju w Turcji często pada?

Szanse obliczono ze wszystkich kolejnych 3-, 5- i 7-dniowych terminów w latach 1981-2025. Dzień z opadem oznacza co najmniej 1 mm.

Pełne 7 dni bez deszczu zdarzało się w 38% historycznych terminów. W 62% tygodni przynajmniej jeden dzień przynosił opad.

3 dni bez deszczu61%szansa historyczna
5 dni bez deszczu48%szansa historyczna
7 dni bez deszczu38%szansa historyczna
Najdłuższa sucha seria15 dnitypowo w miesiącu
Najdłuższa seria opadów3 dnitypowo w miesiącu

Fale upałów, ciepłe noce i okresy chłodu w maju

Pokazujemy odsetek lat, w których wystąpiła co najmniej jedna seria trzech kolejnych dni lub nocy spełniających podany warunek.

Fala upałów2%3 dni z temperaturą co najmniej 30°C1 z 45 lat · najczęściej: środek miesiąca (11-20)
Seria ciepłych nocy0%3 noce z temperaturą co najmniej 20°C0 z 45 lat
Seria mroźnych nocy0%3 noce z temperaturą poniżej 0°C0 z 45 lat
Wyraźne ochłodzenie64%3 dni z maksimum nie wyższym niż 18°C29 z 45 lat · najczęściej: początek miesiąca (1-10)

Najwyższe i najniższe wartości od 1981 roku

Najwyższa temperatura31,4°C
Najchłodniejsza noc1,4°C
Największy dobowy opad14,5 mm

Początek, środek czy koniec miesiąca - kiedy pogoda jest najstabilniejsza?

Porównujemy temperaturę, suche dni, ulewy i wiatr. Wyróżniony okres ma zwykle najmniejsze ryzyko opadów i silniejszego wiatru.

początek miesiąca (1-10)
19,5°CTemperatura w dzień8,3°CW nocy
Suche dni
8 dni
Ryzyko ulewy
0%
Dni upalne
0%
Silniejszy wiatr
0%
środek miesiąca (11-20)
21,9°CTemperatura w dzień10,1°CW nocy
Suche dni
8 dni
Ryzyko ulewy
0%
Dni upalne
1%
Silniejszy wiatr
0%
koniec miesiąca (od 21.)najbardziej stabilny
23°CTemperatura w dzień11,4°CW nocy
Suche dni
9 dni
Ryzyko ulewy
0%
Dni upalne
1%
Silniejszy wiatr
0%

Najbardziej stabilne warunki pod względem opadów i wiatru występują zwykle w okresie: koniec miesiąca (od 21.).

Wartości dla kraju są medianą danych dla 10 miast uwzględnionych w serwisie. Źródło: dzienne dane siatkowe NASA POWER (MERRA-2), lata 1981-2025; norma klimatyczna 1991-2020. Są to dane modelowe dla obszaru, dlatego mogą różnić się od oficjalnych rekordów stacji meteorologicznych.

Pogoda w Turcji przez cały rok - średnie temperatury i opady

MiesiącW dzieńW nocySzansa na deszcz
styczeń 8℃ 1℃ 32%
luty 11℃ 3℃ 34%
marzec ★ 14℃ 5℃ 43%
kwiecień ★ 19℃ 7℃ 33%
maj 23℃ 12℃ 40%
czerwiec ★ 27℃ 17℃ 31%
lipiec ★ 31℃ 20℃ 9%
sierpień ★ 31℃ 21℃ 10%
wrzesień ★ 26℃ 16℃ 25%
październik ★ 20℃ 11℃ 32%
listopad ★ 16℃ 5℃ 27%
grudzień 10℃ 1℃ 32%
★ - miesiące najczęściej polecane na podróż

Gdzie najcieplej w Turcji w maju? Pogoda w miastach i regionach

Dla każdego miasta pokazujemy średnią temperaturę w dzień oraz najcieplejszy i najchłodniejszy rok. Porównanie dotyczy średniej temperatury maksymalnej w całym maju, a nie pojedynczego rekordowego dnia.

MiejsceW dzieńW nocyMaj 1981-2025 WodaSzansa na deszcz
Antalya 26℃ 16℃
Średnia25,1°C Najcieplejszy rok2021 · 28,3°C Najchłodniejszy rok1993 · 22,1°C Najcieplejszy dzień37,3°C · 19 maj 2020 Najchłodniejszy dzień13,4°C · 1 maj 1987
22℃ 27%
Gaziantep 26℃ 12℃
Średnia26,2°C Najcieplejszy rok2021 · 31°C Najchłodniejszy rok1986 · 22,2°C Najcieplejszy dzień38,8°C · 31 maj 1990 Najchłodniejszy dzień13,6°C · 4 maj 2005
- 33%
Diyarbakır 26℃ 11℃
Średnia26°C Najcieplejszy rok2021 · 32°C Najchłodniejszy rok1993 · 21°C Najcieplejszy dzień38,7°C · 31 maj 1990 Najchłodniejszy dzień12,4°C · 5 maj 1993
- 46%
Konya 23℃ 9℃
Średnia21,7°C Najcieplejszy rok2021 · 25,8°C Najchłodniejszy rok1986 · 17,7°C Najcieplejszy dzień32,5°C · 29 maj 2019 Najchłodniejszy dzień7°C · 4 maj 1990
- 46%
Eskişehir 23℃ 8℃
Średnia21,5°C Najcieplejszy rok2007 · 26,1°C Najchłodniejszy rok1981 · 18,4°C Najcieplejszy dzień34°C · 20 maj 2020 Najchłodniejszy dzień5,9°C · 4 maj 1990
- 31%
Bursa 23℃ 14℃
Średnia19,5°C Najcieplejszy rok2007 · 23,9°C Najchłodniejszy rok1981 · 16,3°C Najcieplejszy dzień32,4°C · 20 maj 2020 Najchłodniejszy dzień3,8°C · 4 maj 1990
- 23%
Stambuł 22℃ 13℃
Średnia20,6°C Najcieplejszy rok2007 · 23,6°C Najchłodniejszy rok1992 · 18,2°C Najcieplejszy dzień30,3°C · 29 maj 2022 Najchłodniejszy dzień9,9°C · 3 maj 1990
15℃ 22%
Samsun 22℃ 12℃
Średnia17,8°C Najcieplejszy rok2007 · 20,7°C Najchłodniejszy rok1986 · 14,8°C Najcieplejszy dzień30,3°C · 21 maj 2020 Najchłodniejszy dzień9°C · 5 maj 1995
15℃ 48%
Kayseri 22℃ 7℃
Średnia18,9°C Najcieplejszy rok2007 · 23,1°C Najchłodniejszy rok1986 · 14,6°C Najcieplejszy dzień29,4°C · 30 maj 2019 Najchłodniejszy dzień5,3°C · 5 maj 1990
- 62%
Ankara 18℃ 16℃
Średnia20,5°C Najcieplejszy rok2007 · 25,4°C Najchłodniejszy rok1986 · 17,7°C Najcieplejszy dzień32°C · 29 maj 2019 Najchłodniejszy dzień5°C · 4 maj 1990
- 47%

Rekordy temperatury w Turcji: Maj na tle całego roku

Porównujemy dzienne temperatury maksymalne z lat 1981-2025 dla 10 miast widocznych w tabeli.

Najcieplejszy dzień w maju38,8°C Gaziantep ·
Najcieplejszy dzień roku46,2°C Diyarbakır ·
Najchłodniejszy dzień w maju3,8°C Bursa ·
Najchłodniejszy dzień roku-11,7°C Bursa ·

Są to rekordy w danych siatkowych NASA POWER dla analizowanych miast, a nie oficjalne rekordy krajowe ze stacji meteorologicznych.

Planujesz wyjazd już teraz? Sprawdź aktualną prognozę pogody w Turcji na najbliższe 14 dni.
A może gdzieś, gdzie na pewno będzie ciepło? Zobacz gdzie jest ciepło w maju.
styczeńlutymarzeckwiecieńmajczerwieclipiecsierpieńwrzesieńpaździerniklistopadgrudzień